GIẢM CÂN BẰNG ĐỘC DƯỢC (KÌ 2): HÀNH TRÌNH LẬT TẨY MÁNH KHÓE CON BUÔN
Mạng xã hội, từ Facebook đến TikTok, đã trở thành mảnh đất màu mỡ cho đủ loại "thần dược" giảm cân trôi nổi, không rõ nguồn gốc. Lishou – cái tên đầy tai tiếng – cũng không ngoại lệ. Để vén màn những chiêu trò lừa bịp tinh vi, nhóm phóng viên đã nhập vai người có nhu cầu mua thuốc để dấn thân vào cái gọi là "chợ đen" online này.
Cam kết giảm 8kg trong hai tuần
Sau vài lần lướt trên mạng xã hội, với cú pháp đơn giản, như “giảm cân sau sinh”, “thuốc giảm cân cấp tốc”, hàng loạt fanpage, hội nhóm kín hiện ra. Điểm chung của chúng là những lời quảng cáo "có cánh", như "giảm từ 3 - 6kg chỉ sau 1 lọ", "không mất nước, không mệt mỏi", hay “Không cần phải nhịn ăn hay ăn kiêng”, kết hợp những bức ảnh "trước và sau" được dàn dựng khéo léo.
Trong quá trình điều tra, nhóm phóng viên quyết định lựa chọn một trang cá nhân có lượng tương tác khá cao, với nhiều hình ảnh sản phẩm được chụp rất bắt mắt và những "feedback" (phản hồi) khách hàng liên tục. Người bán là một tài khoản tự xưng là "đại lý phân phối thuốc giảm cân Lishou uy tín".
Sau vài phút tìm hiểu, chúng tôi quyết định nhắn tin riêng để tìm hiểu kỹ hơn. Với vai trò một người phụ nữ thừa cân muốn lấy lại vóc dáng trong thời gian ngắn, phóng viên bắt đầu cuộc trò chuyện.
Lời cam kết "không cần ăn kiêng, không cần tập" như rót mật vào tai những người đang tìm kiếm giải pháp giảm cân dễ dàng. Khi tôi hỏi về giá cả, người bán lập tức đưa ra "ưu đãi giảm giá" tức thời:
Khi chúng tôi hỏi sâu hơn về giấy tờ kiểm định, thì tuyệt nhiên không có bất kỳ phản hồi nào từ người bán. Chúng tôi thử nhắn lại thêm vài lần, thậm chí gọi điện qua Zalo nhưng đều không được. Từ thái độ nhiệt tình, niềm nở, người bán bỗng trở nên "bặt vô âm tín". Trang cá nhân của họ vẫn hoạt động, vẫn đăng bài quảng cáo Lishou rầm rộ, nhưng mọi tin nhắn từ tài khoản của chúng tôi đều bị "lơ".
Qua cuộc điều tra "mục sở thị" này, chiêu trò của những kẻ buôn bán Lishou được phơi bày rõ ràng: sẵn sàng dùng mọi lời lẽ hoa mỹ để lừa phỉnh khách hàng, nhưng ngay khi đụng đến các vấn đề pháp lý, nguồn gốc sản phẩm, chúng sẽ lập tức cắt đứt mọi liên lạc, lẩn tránh trách nhiệm. Đây chính là bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy sự thiếu minh bạch và nguy hiểm tiềm ẩn của loại "độc dược" đội lốt thuốc giảm cân này.
Thuốc đựng trong… hộp bìa các tông
Chúng tôi quyết định đặt một lọ thuốc Lishou từ một người bán khác để “trải nghiệm”. Như bắt được vàng, người này ngay lập tức hỏi địa chỉ và thời gian nhận hàng, đồng thời hỗ trợ miễn phí giao hàng trên toàn quốc.
Sau khoảng một ngày chờ đợi, chúng tôi được cầm tận tay “thần dược” Lishou. Trái với những lời cam kết về sự “chính hãng”, chúng tôi nhận được một hộp các tông được nắn thành hình vuông và dán chằng chịt băng dính. Không bao bì, không nhãn mác, không hướng dẫn sử dụng, không chú thích tiếng Việt… chỉ có duy nhất lọ thuốc với những chữ nước ngoài khó hiểu.
"1 viên trước bữa sáng là có thể đạt được cân nặng như mong muốn"
Theo hướng dẫn của người bán, đây là loại có tác dụng giảm cân nhanh và mạnh nhất trong tất cả các loại thuốc trên thị trường. Mỗi ngày, chỉ cần uống 1 viên trước bữa sáng là có thể đạt được cân nặng như mong muốn. Để thể hiện sự tận tâm với khách hàng, đối tượng trên còn chủ động kết bạn Zalo để tiện tư vấn.
Sau khoảng hai ngày, phóng viên tường thuật lại một số tác dụng phụ mà thuốc gây ra. Đối tượng này cho biết, việc nhức đầu chóng mặt là phản ứng hết sức bình thường trong những ngày đầu sử dụng thuốc.
Khoảng một tuần sau, khi nhận được những phản hồi mạnh mẽ hơn từ khách hàng như: liên tục đau đầu, chóng mặt, rụng tóc… thì các tin nhắn trả lời thưa dần rồi biến mất. Chúng tôi không thể liên lạc với người bán thuốc được nữa.
Chỉ vì mối lợi trước mắt, các đối tượng kinh doanh thuốc Lishou ngang nhiên quảng cáo, buôn bán thứ “độc dược” gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Vậy, làm cách nào để món hàng cấm này vẫn trôi nổi trên thị trường trong suốt 14 năm qua?
Trong vai người có nhu cầu nhập số lượng lớn thuốc Lishou để kinh doanh, phóng viên đã tiến hành liên hệ với “con buôn” có tên Mỹ Duyên, địa chỉ ở Khánh Hoà. Người này tự xưng là kinh doanh thuốc giảm cân Lishou chính hãng từ Thái Lan, thậm chí có riêng một nhóm phân phối thuốc với hàng nghìn thành viên.
Phóng viên tiếp cận và liên hệ với Duyên, ngỏ ý mong muốn nhập sỉ mặt hàng này với số lượng lớn. Mở đầu cuộc trò chuyện, Duyên xởi lởi tư vấn cho phóng viên về việc nhập “thần dược” Lishou về để bán.
Tại thời điểm chúng tôi ngỏ ý nhập sỉ thuốc, đối tượng cho biết giá bán lẻ hiện tại của thuốc Lishou là 208.000 đồng/lọ, tuy nhiên khi nhập số lượng lớn thì sẽ có giá ưu đãi là 160.000 đồng/lọ.
Không chỉ bán thuốc với giá ưu đãi, đối tượng còn tận tình hướng dẫn phóng viên cách chào hàng, bán hàng sao cho hút khách nhất. Theo lời Duyên, chỉ cần sao chép các bài đăng trên Facebook cá nhân của đối tượng rồi tự đăng trên trang cá nhân là đã trở thành “con buôn” chính hiệu. Cứ chăm chỉ, cần cù thì sẽ nhanh chóng bán hết hàng.
Trong cuộc gọi trực tiếp với phóng viên, Duyên khẳng định mình bán hàng có giấy phép, có kiểm định đàng hoàng. Thế nhưng, khi được yêu cầu gửi lại các mẫu giấy tờ qua tin nhắn thì đối tượng này lại trả lời “lấp lửng”:
Bên “nguồn” bây giờ không cho mình mẫu giấy tờ nữa. Hiện tại, cơ quan quản lý thị trường đang kiểm tra nghiêm ngặt đến mức phải giấu hàng.
Khi chúng tôi kĩ hơn về “nguồn” thì ngay lập tức được “đánh trống lảng” sang một câu chuyện khác. Rõ ràng, đối tượng trên biết mình đang kinh doanh hàng cấm, phải giấu đi khi cơ quan chức năng kiểm tra nhưng vẫn ngang nhiên bán hàng công khai trên mạng xã hội, coi thường pháp luật và sức khỏe của người tiêu dùng.
Thậm chí, đối tượng này còn mạnh dạn khẳng định mình chưa bao giờ gặp ai hỏi về nguồn gốc xuất xứ trong suốt 7 năm bán thuốc Lishou. Như vậy, “uy tín” - hai chữ được nhắc đến xuyên suốt cuộc trò chuyện - chỉ gói gọn trong những lời quảng cáo suông và một vài đoạn chụp màn hình chứ không hề có bất kỳ minh chứng nào khác.
Lỗ hổng “lớn” trong công tác kiểm duyệt
Trao đổi với phóng viên, luật sư Lê Đức Anh Thắng (Đoàn luật sư thành phố Hà Nội cho biết, sản phẩm giảm cân Lishou được xếp vào dạng thực phẩm chức năng và có thể quy thành hai loại tội theo quy định của Pháp luật hiện hành:
Đối với tội buôn bán hàng cấm, khung hình phạt cao nhất trong trường hợp thu lợi bất chính sẽ là 15 năm, nếu như hình phạt ở mức độ nhẹ hơn thì sẽ chỉ xử phạt hành chính. Bên cạnh đó, đối với trường hợp sản xuất hàng giả là thực phẩm chức năng thì hình phạt cao nhất sẽ là tù chung thân.
Tuy nhiên theo luật sư Thắng, khung xử phạt này vẫn có một lỗ hổng xuất hiện ở công tác quản lý trong sản xuất kinh doanh.
“Ví dụ, một công ty muốn bán một sản phẩm trên thị trường thì công ty đó không cần thông qua cái việc kiểm duyệt, mà sẽ chỉ công bố các thành phần có trong sản phẩm. Về sau, trong quá trình kinh doanh thì các cơ quan chức năng bắt đầu thực hiện việc hậu kiểm. Đó cũng là lúc kiểm nghiệm những thành phần chính có trong sản phẩm, đây cũng là một lỗ hổng để các đối tượng lợi dụng, từ đó thực hiện những cái hành vi trái quy định của pháp luật”, luật sư Thắng cho biết.
Làm thế nào để tránh “tiền mất tật mang” trong bối cảnh những loại “thần dược” đi kèm những mỹ từ để thổi phồng chất lượng vẫn ngày một tràn lan trên thị trường? Mời quý vị đón đọc phần 4 của phóng sự với tựa đề “Giảm cân bằng “độc dược” (Kỳ 3): Bảo vệ cộng đồng trước thuốc giảm cân bất hợp pháp”.
