Từ những ngày ấu thơ, cô Bùi Thị Minh Khuyên đã ấp ủ ước mơ trở thành giáo viên cùng khát khao được làm việc ở vùng cao. Cô chia sẻ: “Ngày còn bé, tôi ước mơ trở thành giáo viên. Khi lớn lên, tôi thường xem ti vi và ngắm nhìn vẻ đẹp của Tây Bắc, từ đó nhen nhóm mong muốn lên đây sinh sống và công tác. Đến giờ, ước mơ đó đã thành hiện thực, tôi sinh hoạt và làm việc tại vùng cao Lai Châu”. Dẫu cho cô phải đối mặt với không ít hoài nghi từ gia đình và bạn bè về quyết định của mình, cô Khuyên vẫn kiên định với con đường đã chọn.
Tốt nghiệp vào tháng 9/2008, cô Khuyên bắt đầu sự nghiệp giáo dục tại trường Phổ thông dân tộc bán trú (PTDTBT) THCS Nậm Manh (Mường Tè, Lai Châu). Đến năm 2010, cô chuyển công tác giảng dạy tại trường PTDTBT THCS Nậm Khao (Mường Tè, Lai Châu).
Nhớ lại cảnh tang hoang sau trận thiên tai những năm đầu lên vùng Tây Bắc, cô Khuyên không khỏi xót xa: “Mái nhà của trường bị lật tung, mọi thứ bên dưới đều bị cuốn đi”. Trong khi nhiều đồng nghiệp tìm chỗ trú an toàn, cô “ôm chặt đống chăn màn và giáo án, quyết tâm không rời xa chúng”.
Cũng trong những năm đầu tiên giảng dạy tại điểm trường PTDTBT THCS Nậm Khao, nữ giáo viên đã phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc cải tạo môi trường học tập. Để bổ sung nguồn thực phẩm cho học sinh, cô Khuyên đã triển khai một dự án trồng rau, huy động học sinh tham gia vào từng khâu: một nhóm bỏ những viên đá thừa, nhóm khác thu gom phân xanh, và nhóm cuối quét dọn vệ sinh khu vực bản để lấy phân bón.
Cô chia sẻ: “Nhiều người bảo rằng không thể trồng được rau vì họ chưa biết cách sử dụng phân chuồng hay phân xanh”. Tuy nhiên, khi rau bắt đầu phát triển, những hoài nghi ấy dần tan biến. Sau đó, việc gia tăng trồng rau cũng được lan tỏa tới nhiều thầy cô và người dân địa phương.
Đến tháng 8/2016, được lãnh đạo đề nghị, cô lại khăn gói đến trường PTDTBT THCS Pa Ủ (Mường Tè, Lai Châu) công tác. Cô nhớ lại: “Thời điểm đó, học sinh thường không đến trường, thậm chí có em còn trốn học”. Việc giáo dục ở đây giống như một cuộc chiến, khi cô phải chật vật với thói quen của học sinh và tình trạng thiếu hụt sự quan tâm từ phụ huynh.
Cô Khuyên chia sẻ: “Cứ đầu năm học, tôi phải nhận diện từng học sinh và thuyết phục các em quay trở lại trường. Đôi lúc, học sinh còn bỏ trốn khi thấy tôi đến”. Hành trình đón học sinh về trường của cô Khuyên thường kéo dài 4 tiếng, có em phải đi bộ hàng chục cây số. “Từ điểm trường gần nhất đến nhà em cũng 4-5 cây số, bản xa nhất cách 25 cây”, cô cho biết.
Một lần, khi thấy học sinh nghịch ngợm, cô quyết định phạt bằng cách yêu cầu các em đứng ngoài cửa lớp. Thậm chí, cô phải nhắc nhở các em rằng: “Nếu không học, các em sẽ không có tương lai”. Dù gặp phải những khó khăn trong việc duy trì kỷ luật, cô vẫn kiên trì và áp dụng nhiều phương pháp giáo dục khác nhau để giữ các em ở lại lớp. Dù công việc không dễ dàng, cô Khuyên luôn giữ vững niềm tin vào nghề. Mỗi ngày đến lớp là một thách thức, nhưng cũng là cơ hội để cô giáo này mang lại niềm vui và tri thức cho học sinh vùng cao.
Xuyên suốt quá trình công tác giảng dạy tại trường PTDTBT THCS Pa Ủ, cô giáo Bùi Thị Minh Khuyên luôn mong muốn thay đổi tư tưởng của học sinh nơi đây. Để khuyến khích học sinh, cô đặt ra nhiều mục tiêu và phần thưởng như cho những em ngoan học giỏi cơ hội đến Hà Nội tham quan và thưởng bánh kẹo từ các nhà hảo tâm.
Nói về cơ duyên đến với thiện nguyện, cô Khuyên nhắc tới chị Ngô Thị Hồng Nhung - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Tình nguyện Trẻ. Nữ giáo viên vùng cao chia sẻ: "Từ thời học cấp 3, tôi đã mong muốn tham gia các hoạt động thiện nguyện, thậm chí còn có ý định lập nhóm.
Tuy nhiên, lúc đó ý thức của tôi về hoạt động xã hội chưa phát triển nhiều. Sau khi lên đại học ở vùng cao, tôi cũng không có nhiều cơ hội tham gia các hoạt động. May mắn thay, khi đi làm, tôi gặp chị Nhung. Hai chị em trò chuyện và từ đó, chị Nhung kết nối tôi với nhiều đơn vị và các nhà hảo tâm."
Theo đó, cô Bùi Thị Minh Khuyên đã kết nối với các dự án để quyên góp kinh phí cho học sinh chữa bệnh và xây dựng trường lớp. Ngoài ra, cô còn trở thành tình nguyện viên cho chương trình phòng chống tai nạn đuối nước, nhằm nâng cao nhận thức cho các em học sinh.
Xót xa trước hoàn cảnh sống còn nhiều khó khăn của các em học sinh, cô Khuyên tâm sự: “Chỉ có khoảng 10% học sinh có sách vở, quần áo đầy đủ”. Thậm chí, nhiều em phải đối mặt với gia đình có cha mẹ nghiện ngập, và điều kiện học tập không đảm bảo.
Cô luôn tìm cách kết nối với các nhà hảo tâm để cải thiện cuộc sống cho học sinh. Nữ giáo viên đã nỗ lực đưa học sinh đến điều trị bệnh tại các cơ sở chất lượng. Trong đó có 2 em phẫu thuật hàm ếch tại Hà Nội vào năm 2019.
Năm 2021, khi chế độ hỗ trợ cho học sinh dân tộc Dao bị cắt giảm, nhiều học sinh ở lại trường đã gặp khó khăn, dẫn đến tình trạng thiếu ăn và bỏ học. Trong số 28 học sinh tại trung tâm, có từ 12 đến 16 em phải về nhà vào buổi trưa và không quay lại lớp học.
Cô cho biết: “Năm ấy, tôi đã kết nối với phòng giáo dục để giải quyết vấn đề này”. Chính vì vậy, ở thời điểm hiện tại, hơn 10.000 học sinh từ các đơn vị trường đã đăng ký tham gia chương trình hỗ trợ ăn uống.
Cô Khuyên cũng là một trong những tình nguyện viên đầu tiên của dự án “Phòng tin học cho em”. Cô chia sẻ: “Dạy tin học rất khó khăn vì cần có tiết thực hành và học sinh phải sử dụng máy tính”. Dù nỗ lực kêu gọi sự giúp đỡ từ các nhà tài trợ, cô vẫn gặp hoài nghi. Cô nhớ lại: “Khi xin máy tính, nhiều người thắc mắc tại sao cần, trong khi nhiều điểm trường khác còn thiếu bàn ghế”.
Tới tháng 9/2023, chương trình “Phòng tin học cho em” chính thức khởi động. Cô Khuyên cho biết: “Tôi đã lắp đặt thành công 6 phòng tin học tại trường, trong khi toàn tỉnh Lai Châu có 8 phòng. Tổng cộng, chương trình đã hỗ trợ được 200 phòng tin học trên toàn quốc”.
Nhìn lại 17 năm gắn bó với vùng cao, cô Khuyên không ngừng ấp ủ những hoài bão vì các em nhỏ nơi đây. “Tôi mong các em không chỉ xuất sắc về học vấn mà còn biết sống lương thiện và tự lập để vượt qua khó khăn trong cuộc sống.
