(Sóng trẻ) - Có những cuộc chiến kết thúc khi tiếng súng ngừng vang, nhưng cũng có cuộc chiến bắt đầu từ một cuộc điện thoại và kéo dài suốt hơn hai thập kỷ. Với cựu chiến binh Phạm Văn Bình, người từng lái xe trên tuyến Trường Sơn, cuộc chiến ấy không còn ở chiến trường. Đó là hành trình ông cùng gia đình giữ con trai ở lại với cuộc sống, rồi từng bước nhìn người con năm nào tìm được cách tự mình bước tiếp.
Trước khi trở thành người cha dành phần lớn quãng đời sau này để chăm sóc con trai, ông Phạm Văn Bình, sinh năm 1950 từng là một người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn. Ngày 17/4/1968, ông nhận lệnh nhập ngũ, sau thời gian huấn luyện và học lái xe, cuối năm 1968, ông nhận chiếc xe 957 ở Sơn Tây, bắt đầu hành trình vào chiến trường. Những cung đường ông đi qua khi ấy không chỉ dài về khoảng cách mà còn được tính bằng những lần đối diện với bom đạn, với hiểm nguy luôn có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Nhớ lại những ngày đầu vào chiến trường, ông Bình kể những chuyến xe phải đi trong ánh pháo sáng. Cứ khoảng 15 phút, pháo sáng lại được thả xuống, cả cánh đồng hiện ra dưới ánh sáng và chiếc xe đang di chuyển gần như không còn chỗ để ẩn mình. Nhưng đó vẫn chưa phải lần nguy hiểm nhất ông từng trải qua.
Có một lần, khoảng 8 giờ tối, ông nhận lệnh đi cấp cứu, trên xe chở theo bốn chiếc lốp. Từ cửa khẩu 050 đến nơi cấp cứu khoảng bảy cây số. Khi vừa đến nơi, chuẩn bị cho việc vận chuyển thì máy bay địch xuất hiện. Những chiếc xe bị đánh trúng, lốp xe xẹp hết. Bốn người chạy vào một hòn đá được dùng làm chỗ che chắn, nhưng máy bay dường như đã phát hiện vị trí ấy và tiếp tục dội bom. Tiếng bom từ trận đánh ấy không chỉ vang lên trong khoảnh khắc chiến trường, mà còn để lại di chứng về thính giác, buộc ông phải đeo máy trợ thính suốt phần đời còn lại.
Những năm tháng Trường Sơn rồi cũng đi qua. Người lính năm nào trở về, xây dựng gia đình và có những người con. Có lẽ ông từng nghĩ cuộc đời mình đã đi qua những năm tháng khốc liệt nhất. Nhưng nhiều năm sau, một cuộc điện thoại bất ngờ lại mở ra một chặng đường mà ông không thể biết sẽ kéo dài bao lâu.
Ngày anh Cường gặp tai nạn, ông Bình đang có mặt trong một buổi gặp gỡ những người đồng đội cũ. Cuộc sống lúc ấy đã cách xa chiến trường nhiều năm, những cuộc gặp của các cựu chiến binh trở thành dịp để họ hỏi thăm nhau, nhắc lại những năm tháng đã qua. Rồi điện thoại đổ chuông, một người cháu gọi đến báo Cường gặp tai nạn và đã được đưa xuống bệnh viện.
Ông cùng vợ lập tức đến nơi. Trước mắt họ là người con trai mới 18 tuổi, đang chuẩn bị cho kỳ thi đại học, nhưng giờ nằm bất động sau một tai nạn nghiêm trọng. Bác sĩ thông báo tình trạng của Cường rất nặng, khả năng phục hồi gần như không còn. Ông Bình nhớ lại: “Hai vợ chồng xuống đến nơi thì bác sĩ bảo tình trạng của cháu chỉ còn từ cổ trở lên. Đến tối, gia đình đưa cháu ra Hà Nội, nhưng các bác sĩ ở đó cũng lắc đầu. Lúc ấy cũng bi quan lắm, nhưng biết làm sao được. Con đã bị như thế rồi thì tôi phải cố gắng vượt qua, vững vàng để lo cho con”.
“Cố gắng mà chịu đựng” nghe như một câu nói giản dị, nhưng phía sau đó là cả một chặng đường mà gia đình ông Bình chưa thể hình dung hết. Cường từ một chàng trai khỏe mạnh trở thành người liệt hoàn toàn, mọi sinh hoạt đều cần người khác hỗ trợ. Còn cha mẹ anh, từ những người chăm lo cho con trong cuộc sống thường ngày, phải học cách chăm sóc một người bệnh trong thời gian dài mà không biết đến bao giờ mới có thể kết thúc.
Tai nạn của Cường cũng lập tức làm đảo lộn đời sống của cả gia đình. Khi ấy, ông Bình và vợ đều đã nghỉ hưu, tổng tiền lương mỗi tháng khoảng 5 triệu đồng. Trong căn nhà khi ấy có một gác xép chỉ khoảng bốn mét vuông. Gia đình chuyển Cường lên đó, mẹ nằm một nửa để tiện chăm sóc con. Phần tầng dưới được cho thuê để có thêm tiền trang trải cuộc sống.
Ông Bình nhớ lại, sau biến cố của con trai, gánh nặng trước mắt không chỉ là việc chăm sóc mà còn là chi phí để duy trì cuộc sống hằng ngày. Sự hỗ trợ từ người thân giúp gia đình vơi bớt phần nào khó khăn, nhưng phần lớn chi phí vẫn phải tự xoay xở. Các thành viên trong gia đình tìm thêm việc làm, từ phụ bán phở đến những công việc bên ngoài, để có thêm thu nhập.
“Khó khăn nhất lúc bấy giờ là tiền. Họ hàng cũng chỉ giúp được một phần, còn chủ yếu gia đình phải tự lo. Mẹ nó thì sáng nào cũng dậy từ 4 rưỡi để đi phụ bán phở, rồi tranh thủ làm thêm những việc khác. Tôi nghỉ hưu rồi nhưng vẫn đi bốc vác, ai thuê gì thì làm, cố gắng kiếm được đồng nào thì dành lo cho con đồng ấy”, ông Bình chia sẻ.
Những khoản chi cho thuốc men, sinh hoạt và chăm sóc Cường dần trở thành gánh nặng thường trực của gia đình. Sau khi nghỉ hưu, ông Bình vẫn tìm việc làm thêm, tiếp tục lao động để có thêm thu nhập. Với ông, việc kiếm tiền không còn đơn thuần là duy trì cuộc sống của bản thân, mà gắn trực tiếp với nhu cầu chăm sóc con trai trong hành trình kéo dài nhiều năm.
Đó là những khó khăn rất đời thường, nhưng lại kéo dài từ năm này sang năm khác. Nếu trên chiến trường, ông Bình biết mình đang lái xe qua một cung đường nguy hiểm và biết phải làm gì để sống sót, thì trong căn nhà nhỏ của gia đình, chẳng có bản đồ nào chỉ cho ông biết phải đi bao xa mới đến được ngày con trai có thể tự lo cho mình.
Hơn hai mươi năm chăm sóc con trai, ông Phạm Văn Bình vẫn tiếp tục một hành trình đòi hỏi sự bền bỉ và hy sinh. Nếu ở chiến trường Trường Sơn năm xưa, người lính phải đối mặt với mưa bom, bão đạn để hoàn thành nhiệm vụ, thì trong cuộc sống sau này, ông lại phải vượt qua những nghịch cảnh khác: gánh nặng kinh tế, những sinh hoạt chăm sóc con kéo dài và nỗi lo về tương lai của người con bị liệt toàn thân. Hai cuộc chiến cách nhau bởi thời gian và hoàn cảnh, nhưng đều đặt lên vai ông trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ, bảo vệ cho những người thân yêu.
Với ông Bình, chăm sóc Cường không phải một cuộc chiến theo nghĩa của chiến trường. Đó là nghĩa vụ của một người cha, là điều ông phải làm khi con trai gặp biến cố, nhất là sau khi mẹ Cường qua đời. Ông chia sẻ: “Chăm sóc Cường là nghĩa vụ của người bố. Mẹ cháu mất rồi, tôi càng phải có trách nhiệm với con. Dù có khó khăn, vất vả đến đâu, tôi cũng phải cố gắng lo cho con được chu đáo, để con có cuộc sống thoải mái. Bởi tôi là bố của cháu, mà đã là bố thì không thể bỏ mặc con, khó khăn đến mấy cũng phải tìm cách lo cho con”.
Trên mặt trận bảo vệ Tổ quốc, trách nhiệm của người lính gắn liền với hiểm nguy nơi chiến trường. Còn trên hành trình giữ con ở lại với cuộc đời, trách nhiệm ấy được tiếp nối qua những công việc âm thầm, bền bỉ của một người cha. Không còn những cung đường bom đạn, ông Bình phải đối diện với những giới hạn của sức khỏe, những khó khăn kinh tế và nỗi lo về ngày mai. Nhưng ở cả hai chặng đường, trách nhiệm vẫn là điều thôi thúc ông tiếp tục.
Cuộc chiến thứ hai của ông Bình không có tiếng súng, cũng không được đánh dấu bằng một ngày chiến thắng. Nó diễn ra trong những công việc tưởng như bình thường: đi làm thêm, kiếm tiền, chăm sóc con và tìm cách để Cường có thể thích nghi với cuộc sống sau biến cố. Những việc làm ấy nối tiếp nhau qua năm tháng, trở thành cách người cha đồng hành cùng con trước những giới hạn mà tai nạn để lại.
Đối với ông Bình, điều quan trọng không chỉ là chăm sóc Cường trong hiện tại, mà còn là tìm cách để con có thể tiếp tục cuộc sống khi cha mẹ không còn đủ sức đồng hành. Nỗi lo ấy trở thành động lực để ông cùng gia đình tìm kiếm những phương thức mới, giúp Cường mở rộng khả năng của bản thân và từng bước chủ động hơn trong sinh hoạt.
Suốt hành trình ấy, ông Bình không chỉ giúp Cường duy trì cuộc sống trong những điều kiện khó khăn, mà còn từng bước tạo cho con một điểm tựa để tìm lại tinh thần và khát vọng vươn lên. Từ một người gần như chỉ quanh quẩn bên chiếc giường, phụ thuộc vào gia đình trong nhiều sinh hoạt, Cường dần tìm thấy những khả năng khác của bản thân thông qua máy tính và Internet. Quá trình ấy không diễn ra trong một sớm một chiều, mà được hình thành từ sự kiên trì của chính anh cùng sự đồng hành bền bỉ của gia đình.
Khi Cường bắt đầu học hỏi và làm việc, ông Bình cũng tìm cách cùng con tham gia vào những công việc phù hợp. Dù tuổi đã cao, ông vẫn học cùng con, hỗ trợ con quay video, tham gia bán hàng trên nền tảng TikTok. Hai cha con cùng tìm hiểu, cùng thực hiện những công việc mới, từng bước thích nghi với một phương thức lao động khác với những gì ông Bình từng trải qua trong cuộc đời.
Với Cường, công việc mở ra cơ hội vận dụng những kiến thức đã học, tạo ra thu nhập và duy trì sự kết nối với bên ngoài. Với ông Bình, việc cùng con làm việc là một cách tiếp tục đồng hành, không chỉ trong sinh hoạt thường ngày mà cả trên hành trình giúp con phát huy khả năng của mình. Người cha từng nâng đỡ con trong những hoạt động cơ bản, nay tiếp tục hỗ trợ con trong việc quay video, bán hàng và thực hiện các nội dung trên môi trường mạng. Sự thay đổi ấy cũng đem đến cho ông Bình niềm vui sau nhiều năm lo lắng về tương lai của con. “Điều khiến tôi vui nhất là bây giờ Cường đã trưởng thành, làm được việc và kiếm ra tiền. Trước đây, tôi luôn lo sau này bố mẹ không còn thì ai sẽ chăm sóc con. Nay cháu đã có thể tự lo một phần cuộc sống, thuê được người giúp việc nên tôi cũng đỡ vất vả, yên tâm hơn. Thấy con làm được như vậy, tôi mừng lắm”, Ông Bình xúc động nói.
Những lời chia sẻ ấy cho thấy niềm tự hào của ông Bình không chỉ đến từ kết quả công việc, mà còn từ sự thay đổi trong đời sống của con. Cường đã có thể tạo ra thu nhập, có bạn bè, có những mối quan hệ và chủ động hơn trong việc sắp xếp cuộc sống. Đó là những điều mà người cha từng lo lắng có thể sẽ rất khó đạt được sau biến cố của con.
Từ những ngày phải nâng con lên, hạ con xuống, lo liệu từng sinh hoạt nhỏ, ông Bình nay có thể cùng Cường thực hiện những công việc hướng ra bên ngoài. Hai cha con vẫn còn những khó khăn phải đối diện, nhưng hành trình ấy đã có thêm sự tham gia chủ động của người con. Sự chăm sóc của người cha không dừng lại ở việc giữ con vượt qua từng ngày, mà dần trở thành điểm tựa để Cường tìm lại niềm tin vào khả năng của chính mình.
Chính sự chăm sóc bền bỉ, tình yêu thương và nỗ lực không ngừng của ông Bình đã tạo cho Cường điểm tựa để tìm lại khát vọng sống, ý chí vươn lên trước nghịch cảnh. Từ chiếc giường năm nào đến những video bán hàng được thực hiện cùng cha, Cường từng bước học hỏi, làm việc và tìm cho mình một hướng đi phù hợp với hoàn cảnh. Nếu ông Bình đã mở ra cánh cửa để con tiếp tục cuộc sống, thì bằng khả năng và ý chí của bản thân, Cường đang từng bước bước qua cánh cửa ấy, tự viết tiếp hành trình khẳng định giá trị của mình…
